Wybierz okres
1569

Akt Unii lubelskiej

Kontekst historyczny

Od 1385 roku Polska i Wielkie Księstwo Litewskie były odrębnymi państwami, połączonymi osobą jednego władcy. Początkowo pogłębieniu unii przychylna była tylko strona polska, z czasem dołączyła do niej także szlachta litewska, zainteresowana uzyskaniem podobnych praw politycznych. Do ściślejszego związku obu państw dążył król Zygmunt August, obawiając się, że po jego bezpotomnej śmierci Litwa i Polska wybiorą sobie osobnych władców. Niechętni unii byli litewscy magnaci, jednak długotrwała wojna z państwem moskiewskim zmusiła ich do szukania wsparcia w Koronie.

Od stycznia 1569 roku w Lublinie obradowały równolegle Sejmy polski i litewski, prowadząc negocjacje w sprawie zawarcia unii. Obrady przebiegały w atmosferze sporu. Ostatecznie jednak 1 lipca 1569 roku podpisano w Lublinie akt unii realnej między Koroną a Wielkim Księstwem Litewskim.

Akt unii mówił o połączeniu dwóch suwerennych państw – Polski i Litwy – w jeden organizm zwany Rzecząpospolitą Obojga Narodów z jednym władcą wybieranym wspólnie przez oba narody w wolnej elekcji, ze wspólnym Sejmem i wspólną polityką zagraniczną. Zachowano odrębne urzędy centralne, języki urzędowe, wojsko, skarb i sądownictwo. Wprowadzono jednakową monetę, ale bitą osobno w każdym państwie.

Treść dokumentu

W imię Pańskie amen. Ku wiecznej pamiątce sprawy niżej opisanej. My prałaci i panowie rada, tak duchowna, jako świecka, książęta, stany wszystkie Wielkiego Księstwa Litewskiego, ktemu posłowie ziemscy na tym walnym a z pany radami i posły a stany wszystkiej Korony polskiej spolnem lubelskiem sejmie będące, to jest Walerjan biskup wileński przez umocowanego swego, Gierzy Pieczkowicz biskup żmojdzki, Hrehory Aleksandrowicz Codtkowicz pan wileński, hetman nawyszy Wielgiego Księstwa Litewskiego, starosta grodzieński, dzierżawca mohilowski Stefan Zbaraski Koributowicz wojewoda trocki, Ostafiej Wołowicz pan trocki, podkanclerzy Wielgiego Księstwa litewskiego, starosta brzescki i kobryński, Jan Chodkiewicz hrabia na Szkłowie i Myszy, starosta żmojdzki, marszałek najwyszy Wielgiego Księstwa Litewskiego, administrator i hetman ziemie inflancki, starosta kowieński, dzierżawca płoteski i telszowski, Wasilej Tyszkowicz wojewoda smoleński, starosta mieński i piński przez umocowanego swego, Paweł Iwanowicz Sapieha wojewoda nowogrodzki, Girzy Wasylewicz Tyszkowicz wojewoda brzescki, starosta wołkowiski, Gabrjel Iwanowicz Hornostaj wojewoda mieński, starosta kamieniecki, Malcher Szemiott kasztelan żmojdzki, ciwun bierżański przez umocowanego swego Hrehory Tryzna kasztelan smoleński, Hrehory Tryzna kasztelan smoleński, Hrehory Wołowicz kasztelan nowogrodzki, starosta słonimski, Jan Mikołajowicz Hajko kasztelan biereściejski, koniuszy grodzieński, dzierżawca trabski, Mikołaj Talwosz kasztelan mieński, starosta dynemburski, Mikołaj Naruszewicz podskarbi ziemski Wielgiego Księstwa Litewskiego, pisarz Jego Krolewski Mości, dzierżawca markowski, miadzielski, uszpolski i pieniański, Mikołaj Chrystof Radziwiłł książę na Ołyce i Nieświżu, marszałek dworny Wielgiego Księstwa litewskiego, Jan Kiszka krajczy Wielgiego Księstwa Litewskiego, Mikołaj Olechnowicz Dorohostajski stolnik Wielgiego Księstwa Litewskiego, dzierżawca wieloński, bojsagolski, ciwun włości żmojdzkiej, gądzińskiej, Lawryn Wojna podskarbi Wielgiego Księstwa litewskiego, pisarz Jego Krolewskiej Mości, dzierżawca kraśnicki i kwasowski. A marszałkowie Jego Krolewski Miłości w Wielgim Księstwie Litewskiem: ksiądz Łukasz Bolesławowicz Swirzski dzierżawca krewski, Mikołaj Sapieha, Jan Wołczek koniuszy wileński i podkoniuszy ziemski, dzierżawca wasiliski Kaleniecki Tyszkowicz, Jan Bolesławowicz Świrski z wileńskiego, Malcher Snowski sędzia ziemski nowogrodzki, dzierżawca kureniecki z nowogrodzkiego, Paweł Ostrowicki z oszmiańskiego powiatow posłowie, Aleksander Wahanowski, Jan Pałuski dzierżawca niemonojcki, marszałkowie.
Pisarze Jego Krolewski Miłości: Michajło Haraburda dzierżawca świsłocki, Bazilius Drzewiński, Maciej Sawicki starosta mielnicki, wojski drohicki, Stanisław Naruszewicz ciwun wileński. A my posłowie ziem i powiatow tego sławnego państwa Wielgiego Księstwa Litewskiego na tenże spolny sjem od ziem i powiatow za zupełną mocą posłani z wojewodztwa wileńskiego pospołu z wyszy mianowanem marszałkiem księdzem Janem Swirskim ksiądz Malcher Matuszewicz Gedrojć, z wojewodztwa trockiego Andrzej Dzierzko podkomorzy, Kasper Rajecki chorąży ziemie trockiej a Michajło Wrona, z ziemie żmojdzkiej Mikołaj Stankiewicz Bielewicz podkomorzy ziemie żmojdzkiej, ciwun ojragolski, Iwan Ilgowski ciwun wieswieński a ciwun tejże ziemie żmojdzkiej Jan Gradowski, z ziemie smoleńskiej Fiedor Kopeć a Jan Skirmont, z wojewodztwa nowogrodzkiego pospołu z wyżej pomienionym marszałkiem Malcherem Snowskim Andrzej Iwanowicz, sekretarz Jego Krolewski Mości podkomorzy nowogrodzki, z wojewodztwa witebskiego Andrzej Kisiel horodniczy witebski a Tymofiej Hurko podsądek witebski, z wojewodztwa bereściejskiego Dominik Pac podkomorzy brescki, Adam Pociej pisarz ziemi brescki, z wojewodztwa mścisławskiego Isaj Szczołkan a Hreory Makarowski, z wojewodztwa mieńskiego Wasilej Rahoza chorąży dworny Wielgiego Księstwa Litewskiego a Andrzej Stankiewicz. A z powiatow ku temże wojewodztwem należących, z wojewodztwa wileńskiego z powiatu oszmiańskiego z wyżej pomienionym marszałkiem Pawłem Ostrowickim Stanisław Stanisławowicz sędzia ziemski oszmiański, z powiatu wiłkomirskiego Mikołaj Koncza, Krzysztof Razmysowicz, z powiatu lidzkiego Szadzibor Dowgird a Szczęsny Augustynowicz Huba, a z wojewodztwa trockiego z powiatu grodzieńskiego ksiądz Iwan Masalski sędzia ziemi grodzieński a Jan Klukowski, z powiatu kowieńskiego Andrzej Ilgowski ciwun twierski a Kasper Giedroić, z wojewodztwa nowogrodzkiego z powiatu słonimskiego Michajło Sokołowski sędzia słonimski a Maciej Jacynicz, z powiatu wołkowyskiego Jeronim Pukszta chorąży wołkowyski a Piotr Skrobott, z wojewodztwa witebskiego z powiatu orszańskiego Bogusz Alekieiowicz Skołko chorąży orszeński a Fiodor Woropaj, z wojewodztwa bierestejskiego z powiatu pińskiego Stanisław Szyrma wojski piński, Iwan Domanowicz podsędek piński, z powiatu mozyrskiego Fiedor Lenkowicz a Jan Kłopot, z wojewodztwa mińskiego z powiatu reczyckiego Andrzej Chalecki pisarz ziemski reczycki a Izmajło Zienkowicz.
I wszystka insza szlachta, obywatele Wielgiego Księstwa litewskiego, tak tu w Lublinie będące jako i niebędące, ktorych jednak wszystkich chuć i wola do tych niżej opisanych rzeczy jest nam dobrze z sejmikow powiatowych, które ten sejm walny lubelski uprzedziły, wiadoma, tak jakoby tyż tu właśnie imiona ich wszystkich włożyły i pieczęci zawiesiły. A potem tyż i z miasta wileńskiego stolicznego Wielgiego Księstwa litewskiego posłowie: Franc Stanisławowicz Durnik, Fiedor Jackowicz Wielkowicz Burmistrze a Hieronim Opachwski pisarz miasta wileńskiego.
 
1. Oznajmujemy tym to listem naszym wszem ninie i na potym będącym ludziam, do ktorych jeno wiadomości ten list nasz przydzie, iż my, mając ustawicznie przed oczyma powinność naszą przeciw ojczyźnie swej Wielgiemu Księstwu Litewskiemu, ktorejeśmy wszystkę poczciwość, ozdobę, pożytek pospolity, a najwięcej umocnienie od niebezpieczeństwa, tak wnętrznego, jako zewnętrznego, opatrzyć powinni, bacząc tyż przy tym i przed oczyma mając chwalebny a obojemu narodowi barzo należny związek i społeczność przez przodki swe nigdy z obywatelami na on czas wszystkiej Korony Polskiej na wieczne czasy za spolnem a listownem obudwu narodow zezwoleniem uczynioną i listy, pieczęciami, przysięgami, czciami obojej strony umocnią i przez niemały czas uprzejmością a statecznością obojej strony dzierżaną, lecz potem za złymi a zawisnemi czasy niajako zatrudnioną, zawżdy tak my, jako przodkowie nasi, o tem myślili i pany swe, tak sławnej pamięci Zygmunta, jako i szczęśliwie na ten czas obiema narodom, polskiemu i litewskiemu, panującego pana a pana Zygmunta Augusta, krole polskie, przez niemały czas upominali i prośbami naszemi do tego wiedli, aby nam z powinności swy pański a królewski jako zwierzchni a jedni obudwu narodow panowie do egzekucjej a skutku tak spisow spolnych, jako i inych praw i przywilejow naszych, ktore na ten związek i na tę społeczność z pany i ziemiami Korony polski jeszcze od pradziada Jego Krolewskiej Mości, także za Aleksandra krola, my z Koroną polską mamy, z łaski a zwirzchności swy dopomoc, a to, co się z tej społeczności wykroczyło, w swą rezę wstawić raczyli, zwiodszy nas z pany radami i inemi Korony polskiej stany spolnie na jedno miejsce do wykonania tej to chwalebny a obojemu narodowi pożytecznej sprawy, jako o tej sprawie unji akta i konstytucje i deklaracje i recessy sejmow po ty czasy będących jaśnie omawiają.
Jakoż jednak za łaską miłego Boga, ktory społeczność i jedność miłuje, a ktory krolestwa, państwa i rzeczypospolite po wszystkiem świecie w osobnej swojej opiece mieć raczy, a za łaską tyż pana swego, szczęśliwie na ten czas nam panującego pana a pana Zygmunta Augusta, króla polskiego etc. wyżej mianowanego, tośmy nakoniec za uprzejmym staraniem swym odzierżeli, iż przodkiem w Warszawie na sejmie roku tysiąc pięćset sześćdziesiąt trzeciego złożonym, a potem w Parczewie roku tysiąc pięćset sześćdziesiąt czwartego zjachawszy się z stany koronnemi, niemałyśmy wstępek do naprawienia tego to zjednoczenia i tej po części naruszonej unji uczynili, namawiając między sobą z obu stron i utwierdzając artykuły do tej unji należące.
Ktore artykuły iż tam na on czas prze krotkość czasu i prze insze gwałtowniejsze potrzeby Rzeczypospolity obojego narodu spolonymi spisy naszemi z stany koronnemi warowane być nie mogły, przeto tego wolniejszego czasu zjechawszy się na ten sejm spolny do Lublina na dzień dwudziesty trzeci miesiąca grudnia w roku przeszłym tysiąc pięćset sześćdziesiąt osmym przez Jego Krolewski Miłości za zezwoleniem oboich rad polskich i litewskich złożony i do tego czasu jednostajnie dzierżany i kontynuowany, takieśmy niżej opisane traktaty i namowy między sobą uczynili, któreśmy za łaską Bożą do tego końca i do tej konklusji za zgodnym i jednostajnym obojej strony zezwoleniem i spolnym spisanim, niwczym nie derogując recessowi warszawskiemu i inszym przywilejom, przwiedli. Z czego bądź Pana Boga w trojcy jedynem chwała wieczna, a krolowi Jego Mości z łaski Boży panu a panu Zygmuntowi Augustowi dzięka nieśmiertelna, zacnej tyż Koronie polskiej i Wielgiemu Księstwu litewskiemu sława i ozdoba na wiekuiste czasy.
 
2. Naprzod, iż aczkolwiek były stare spisy przyjacielstwa, sprzymierzenia, pomnożenie i lepszy sposób Rzeczypospolity, tak Korony polskiej, jako Wielgiego Księstwa litewskiego, czyniące etc., wszakoż iż się nieco w nich widzi być rożnego od dobrego i szczyrego braterstwa dufania, przeto dla mocniejszego spojenia wspolny i wzajemny miłości braterski i w wiecznej obronie obudwu państw społecznej, niewątpliwej wiary braterski czasy wiecznymi ku chwale Boży, Jego Krolewskiej Mości z wiecznym podziękowaniem godnej sławie i tychże obudwu nazacniejszych, polskiego i litewskiego, narodow i tyż ku roszyrzeniu niezmierzonej i wiecznej czci, ozdobie, okrasie, zmocnieniu uczciwości, zacności i majestatu spolnego wiecznemu rozszyrzeniu one stare sprzemirzenia ponowili i umiarkowali w tym wszystkim, jako niżej opisano.
3. Iż już Krolestwo polskie i Wielgie Księstwo Litewskie jest jedno nierozdzielne i nierożne ciało, a także nierożna ale jedna a spolna Rzeczpospolita, ktora się z dwu państw i narodow w jeden lud zniosła i spoiła.

4. A temu obojemu narodowi żeby już wiecznemi czasy jedna głowa, jeden pan i jeden krol spolny rozkazował, który spolnymi głosy od Polakow i od Litwy obran, a miejsce obierania w Polsce, a potym na Krolestwo Polskie pomazan i koronowan w Krakowie będzie. Ktoremu obieranie według przywileju Aleksandrowego niebytność ktorej strony przekazać niema, abowiem powinnie et ex debito rady i wszystkie stany Korony Polskiej i Wielgiego Księstwa litewskiego wzywane być mają.
 
5. Obieranie i podnoszenie wielgiego księdza litewskiego, które przedtym osobno bywało w Litwie, aby już tak ustało, żeby i znak żaden albo podobieństwo na potym nie było, z ktoregoby się okazowało abo znaczyło podnoszenie albo inauguracja wielgiego księdza litewskiego. A iż tytuł Wielgiego Księstwa litewskiego i urzędy zostawają, tedy przy obieraniu i koronacji ma być obwołan oraz krolem polskiem i tenże wielgim księdzem litewskiem, ruskiem, pruskiem, mazowieckiem, żmudzkiem, kijowskiem, wołyńskiem, podlaskiem i inflanckiem.
 
6. Succesio Jego Krolewski Mości naturalis et haereditaria, jeśliby Jego Krolewski Mości i komukolwiek z przyczyny jakiejkolwiek w Księstwie litewskim służyła, niema już wiecznemi czasy przeszkadzać tego społku i zjednoczenia obojga narodow i obierania spolnego jednego pana, ktorej Jego Krolewska Mość Koronie wiecznemi czasy odstąpił, nie wątpiąc w tym i to tyż sobie warując, żebyśmy ani samej osoby Jego Krolewski Mości ani potomstwa własnego, jeśliby Jego Krolewski Mości które Pan Bog dać raczył, nie zgołocili, ale żeby poczciwe a stanowi jego przystojne od Rzeczypospolity opatrzenie miało, jeśliby na krolestwa nie było wzięte, a wszakoż nie czyniąc żadnej dismembracji koronnej, o czym w deklaracji Jego Krolewski Mości i w recesie sejmu walnego warszawskiego dostatecznie jest opisano i obwarowano.
7. A przy koronacji nowego krola mają być przez krola koronowanego poprzysiężone i zaraz konfirmowane na jednym liście i jednymi słowy na wieczne czasy prawa, przywileje i wolności poddanych wszystkich obojga narodow i państw tak złączonych.
 
8. Sejmy i rady ten oboj narod ma zawsze mieć spolne koronne pod krolem polskim, panem swym, i zasiadać tak panowie między pany osobami swemi, jako posłowie między posły, i radzić o spolnych potrzebach tak na sejmiech, jako i bez sejmow, w Polsce i w Litwie.

9. Tyż aby jedna strona drugiej była radą i pomocą, aby Jego Krolewska Mość prawa, przywileje, tak wszem ziemiam i narodom, tak Korony polskiej, jako i Wielgiego Księstwa Litewskiego, i ziemiam do nich należącym, wszelakim pismem nadane przywileja i prawa od wszech przodkow Jego Krolewski Mości i od Jego Krolewski Mości samego z dawnych czasow i od poczęcia unji wszem wobec i każdemu z osobna jakimkolwiek sposobem nadane, i wolności, dostojeństwa, prerogatywy, urzędy wszystkie obojga narodu całe i nieporuszone zachował, wszystki prawa, sądy, wysady, stany książęce i familje szlacheckie przerzeczonych narodow, uchwały sądowne z dawna do tego czasu zachować każdemu stanu mocnie i nieporuszenie.
 
10. Przysięgi rad, dygnitarzow, urzędnikow, starost narodu litewskiego i przedniejszych domow ludzi, ktorzyby je czynić mieli, przy mocy zostać mają, jakośmy tyż i sami spolnie tak przywilejami, jako spolnym spisaniem na sejmie warszawskim spolnym sobie zostawili, tym wykładem, iż na potym wszystkie takowe przysięgi krolowi koronowanemu i koronie polskiej czynione być mają. Także około przysiąg trzymania spiskow pospolitych zachować się mają i statecznie sobie trzymać wedla przywileju Aleksandrowego.
11. Tyż we wszystkich przeciwnościach spolną pomocą my obojego narodu prełaci, książęta, rady, barones i wszystkie stany pomagać sobie mamy wszystkiemi siłami i możnościami, jako spolnej radzie pożytecznie i potrzebnie będzie się zdało, szczęśliwe i przeciwne rzeczy za spolne rozumiejąc i wiernie sobie pomagając. Foedera aut pacta abo zmowy i przymierza z postronnemi narody wedla spolnej zgody warszawskiej na potym żadne czynione ani stanowione, żadni tyż posłowie w rzeczach ważnych do obcych stron posyłani być nie mają, jedno za wiadomością i radą spolną obudwu narodow, a przymierza albo stanowienia z ktorymkolwiek narodem przedtym uczynione, ktoreby były szkodliwe ktorej stronie, dzierżane być nie mają.

12. Moneta tak w Polsce, jako w Litwie, ma być za spolną radą uniformis et aequalis in pondere et grano et numero petiarum et inscriptione monetae, co ku skutkowi przywieść Jego Krolewska Mość jest powinien i potomkowie Jego Krolewskiej Miłości będą powinni.
 
13. Cła, myta wszystkie w Polsce i w Litwie, ziemskie i wodne, jakimkolwiek imieniem nazwane, tak krolewskie, jako szlacheckie, duchowne i miesckie, Jego Krolewska Mość znosić raczy, iżby już zadnego exnunc cła nie brano na potym wiecznych czasow od duchownych, od świeckich ludzi szlacheckiego stanu i od ich poddanych od rzeczy ktorychkolwiek własnej roboty i wychowania, nie zakrywając myt kupieckich ani się zmawiając z kupcy ku szkodzie a zatajeniu ceł z dawna zwykłych krolewskich tak w Polsce, jako i w Litwie.

14. Statuta i ustawy wszystkie, jakiekolwiek i z ktorejkolwiek przyczyny przeciw narodowi polskiemu w Litwie ustawione i uchwalone około nabywania i dzierżenia imienia w Litwie Polakowi, jakokolwiek go kto dostał i dostawał, chocia po żenie albo z wysługi albo zakupnym, darownym obyczajem, zamianą i ktorymkolwiek nabyciem wedla zwyczaju i prawa pospolitego, te wszystkie statuta aby żadnej mocy nie miały jako prawu, sprawiedliwości i tyż spolnej braterskiej miłości i unji a zjednoczeniu spolnemu przeciwne, ale aby wolno było zawżdy tak Polakowi w Litwie, jako Litwinowi w Polsce, każdym słusznym obyczajem dostawać imienia i dzierżyć je wedla prawa, w ktorym leży ono imienia.
15. A co się tycze inszych artykułow przywileju Aleksandra krola, ktore jeszcze nie są na warszawskim sejmie deklaracją Krola Jego Mości ani spolną zgodą deklarowane, ale na ten teraźniejszy spolny lubelski z warszawskiego sejmu odkładem spolnym zawisły, ty wszystkie, jako są w przywilejach i w spisaniu spolnym, a ostatecznie w Aleksandrowym przywileju i tu w Lublinie od Krola Jego Mości poprzod w tej sprawie unji danem opisane, w mocy zupełny na czasy wieczne zostawać mają, a wszakże ku objaśnieniu lepszemu to przykładając, iż przy tytule Wielgie Księstwo litewskie i dostojeństwach i urzędziech wszystkich i zacności stanow wedla opisania przywileju krola Aleksandra cale a nienaruszenie zostać ma, gdyż to zjednoczenia i społeczności tej roztargnienia i rozdziału nie czyni.
 
16. Sejmow innych żadnych osobnych stanom koronnym i litewskim od tego czasu Krol Jego Mość składać nie będzie, jedno zawżdy spolne sejmy temu obojemu narodowi jako ciału jednemu w Polsce składać będzie, gdzie się Jego Krolewski Mości i radam koronnym i litewskim nasłuszniej zdać będzie.

17. Dygnitarstw i urzędow, jeśli ktore wakują albo wakować w Wielgim Księstwie Litewskiem na potym będą, Krol Jego Mość nie ma dać niekomu, ażby pirwej Jego Krolewski Mości i potomkom Jego, krolom polskim koronowanem, i temu nierozdzielnemu ciału, Koronie Polskiej, przysięgę uczynił.

18. Opatrujemy tyż dostatecznie i warujemy stany i osoby Wielgiego Księstwa Litewskiego, aby egzekucja nas samych i potomkow naszych nie tylko wedla statutu Aleksandra krola, ale ani wedla żadnych przywilejów, listow, konstytucyj, uchwał sejmowych w Koronie Polskiej uczynionych, danych, uchwalonych jakichkolwiek przeszłych około dobr stołu Jego Krolewski Mości w Wielgim Księstwie Litewskim, od wszech przodkow Jego i Krolewski Mości i Jego Krolewski Mości samego od zaczęcia unji w Wielgim Księstwie Litewskim komużkolwiek rozdanych, żadnego stanu, nie doległa, ale wszystkie prawa, przywileje od wszech przodkow Jego Krolewski Mości i Jego Krolewski Mości samego od zaczęcia unji w Wielgim Księstwie Litewskim narodom litewskim, ruskiem, żmudzkiem i innym narodom i obywatelom Wielgiego Księstwa litewskiego i tyż ziemiam, powiatom, familjam i osobam do tych czasow dane, całe, zupełne i niwczym nienaruszone zostały, także wieczności, feuda albo lenna, frymarki, zamiany, dożywocia, zastawy wszelkie na sejmie i bez sejmow uczynione wedla każdego przywileju wiecznymi czasy dzierżane być mają, nie przywodząc ich w żadną wątpliwość ktorymkolwiek obyczajem albo wykładem.

Także tyż nadanie na dygnitarstwa, urzędy, które zdawna i właśnie na nie należały, zastawy i summy wszelakie w zupełnym prawie swym zostawione być mają, nie będąc powinni żadnej części dochodow zwykłych swych, jakiemkolwiek obyczajem nazwanych, gdzieindziej i na co inego nad teraźniejsze dzierżenie i przywileje albo listy swe do tego czasu odzierżane okrom pożytku swego obracać. A ktoby z przodkow swych, nie mając listow, co gruntow i każdy posessji jakiemkolwiek imieniem nazwanych trzymał, pożywał, takowy tę takową własność i bez listow, jako i za listy, ma wiecznie trzymać wedla statutu litewskiego starego i nowego i zwyczajow dawnych. Jakoż panowie rady i wszystkie stany, posłowie wszystkich ziem tym teraźniejszym postanowienim zamykają sobie i potomkom swoim moc stanowienia i wznawiania jakimkolwiek kształtem takież wspominania i wszelakiego wynalazku wzniesienia egzekucji na wysługi i insze majętności przeszłe. A iż już od tego czasu rozdawanie dobr stołu w Wielgim Księstwie Litewskim ustać ma, wszakoż imiona, ktorekolwiek z domow książęcych i szlacheckich i pańskich ku stołowi Jego Krolewski Mości potym przypadać będą, te takowe imiona Jego Krolewska Mość wedle woli i łaski swy krolewski rozdawać ma tak polskiego, jako i litewskiego szlacheckiego narodu ludziam, aby się tym służba ziemska wojenna nie zmniejszała. Takież w rekuperacji od nieprzyjaciela moskiewskiego zamkow, imion, posessji i dobr wszelakich będzie powinien Jego Krolewska Mość tym wracać, czyje to ojczyzny i posessje przedtym byli przed osięgnieniem od nieprzyjaciela. A jeśliby na to miejsce dano komu co, to się do stołu Krola Jego Mości wracać będzie.

19. Które wszystkie artykuły my prełaci i panowie rady, książęta, posłowie ziemscy i ine wszystkie stany Wielgiego Księstwa Litewskiego znając być chwalebne, potrzebne i obojemu temu narodowi, tak Korony polskiej jako Wielgiemu Księstwu Litewskiemu, jako już jednej spolny a nierozdzielnej Rzeczypospolity pożyteczne, a spolnego naszego z stany tej sławny Korony polski z zezwolenia w ten list na ten kształt spisane, radzi i z dobrą wolą i z dobrą bracką chucią i miłością tak prełatom, panom radam, posłom ziemskim, jako i inym wszystkim stanom i osobam koronnym tym listem naszym na wieczne czasy z strony naszy przyznawamy i one pieczęciami, przysięgami, poczciwościami swymi i potomstwa swego wszelakiego warujemy, utwierdzamy i umacniamy warunkiem, utwierdzeniem i umocnieniem takim, jakie nam nawiętsze i namocniejsze bądź z osob, bądź z miesc i urzędow naszych, tak osobliwym, jako i pospolitym obyczajem należy, ślubując i obiecując przed Panem Bogiem dobrym, uczciwym, szlacheckiem i chrześcijańskim słowem naszym, iż to wszystko, co się tu napisało, znać, trzymać i dzierżeć, wypełniać, sami i z potomi swemi na wieczne czasy będziemy bez fortelów wszelakich, nie przywodząc niczego z tych rzeczy na wieki w żadną wątpliwość ani odmianę, nie odstrzelając się tyż w niczym od tej jedności, w ktorąśmy się z narodem tej sławny Korony polski związali wedla opisania tego to listu naszego i artykułow w tym liście związałych i objaśnionych wiecznymi i wiekuistymi czasy, jaki tyż nam panowie Polacy dali.

Które spolne nasze spisy Krol Jego Mość przeznaczony jako pan nasz zwierzchni władzą swą krolewską konfirmować nam raczy.
 
A jeśliby która strona przywilejow i spisow o spolności uczynionych między tymi narody tak nam, jako sobie trzymać nie chciała, albo jeden z osobna trzymać nie chciał, przeciw takiej stronie i każdemu z osobna jako przeciw nieprzyjacielowi naszemu i narodow spolnych powstać z potomki naszymi przy panie naszym, krolu polskiem, będziemy powinni. Co wszystko czynić i wypełnić, mocnie dzierżeć w skutku wszystkim zawżdy pod naszą przysięgą siebie i potomki nasze obowiązujemy.

A te wszystkie rzeczy tu postanowione i obwarowane ani przez Jego Krolewską Mość, ani przez pany rady, ine wszystkie stany i posły ziemskie obojga narodu za spolnym zezwoleniem ani pojedynkiem od ktorej części i strony nie mają nigdy wiecznym czasy być wzruszane i odmieniane, ale wieczne, całe i mocne zachowane być mają.

A ku lepszemu świadectwu i wiecznej pamięci rzeczy wyżej opisanych my przerzeczeni, wyżej opisani prełaci i panowie rada, tak duchowna, jako świecka, książęta, my posłowie ziemscy i ine stany na tym walnym a spolnym sejmie lubelskim będący zawiesiliśmy na ten list pieczęci nasze. Pisan i dan na tymże spolnym sejmie lubelskim pierwszego dnia miesiąca lipca roku Bożego tysiąc pięćset sześćdziesiąt dziewiątego

 
Akta unii Polski z Litwą, 1385–1791 , wyd. S. Kutrzeba, W. Semkowicz, Kraków 1932, nr 149, s. 348–362.
In the name of the Lord, amen. To the eternal memory of the cause herein described below. We the prelates and lords of the council, spiritual as well as secular, princes and dukes, the estates entire of the Grand Duchy of Lithuania, to this end the landed envoys being convened at this general and common Sejm of Lublin, with the counsel-lords and envoys and estates of the Crown of Poland entire, that is, Walerjan the bishop of Wilno, through his empowered man, Gierzy Pieczkowicz the bishop of Samogitia, Hrehory Aleksandrowicz Codtkowicz the lord of Wilno, the supreme hetman of the Grand Duchy of Lithuania, starost of Grodno, tenure-holder of Mohylew; Stefan of Zbarazh Koributowicz the voivode of Troky, Ostafiej Wołowicz the lord of Troki, deputy-chancellor of the Grand Duchy of Lithuania, starost of Brest and Kobryn; Jan Chodkiewicz, count of Szkłów and Mysz, starost of Samogitia, the supreme marshal of the Grand Duchy of Lithuania, administrator and hetman of the Livonian lands, starost of Kovno, tenure-holder of Płoteski and Telsze; Wasilej Tyszkowicz the voivode of Smolensk, starost of Minsk and Pinsk through his empowered man; Paweł Iwanowicz Sapieha the voivode of Nowogródek, Girzy Wasylewicz Tyszkowicz the voivode of Brest, starost of Wołkowisk, Gabrjel Iwanowicz Hornostaj the voivode of Minsk, starost of Kamieniec; Malcher Szemiott the castellan of Samogitia, tsivun of Bierżany, through his empowered man; Hrehory Tryzna the castellan of Smolensk, Hrehory Wołowicz the castellan of Nowogródek, Starost of Słonim; Jan Mikołajowicz Hajko the castellan of Beresteczko, equerry of Grodno, tenure-holder of Trabsk; Mikołaj Talwosz the castellan of Minsk, starost of Dynemburg; Mikołaj Naruszewicz the district treasurer of the Grand Duchy of Lithuania, scribe of His Royal Majesty, tenure-holder of Merecz, Miadzioł, Uszpole, and Pieniany; Mikołaj Chrystof Radziwiłł prince of Ołyka and Nieśwież, court marshal of the Grand Duchy of Lithuania; Jan Kiszka the carver of the Grand Duchy of Lithuania, Mikołaj Olechnowicz Dorohostajski esquire-carver of the Grand Duchy of Lithuania, tenure-holder of Wieloń, Bojsagoła, tsivun of the domain of Samogitia, Gądzin; Lawryn Wojna the treasurer of the Grand Duchy of Lithuania, scribe to His Royal Majesty, tenure-holder of Kraśnik and Kwasowo.

And the marshals of His Royal Majesty in the Grand Duchy of Lithuania: the Reverend Łukasz Bolesławowicz Swirzski the tenure-holder of Krewo, Mikołaj Sapieha, Jan Wołczek equerry of Wilno and district second-equerry, tenure-holder of Wasiliszki and Kaleniec; Mr. Tyszkowicz, Jan Bolesławowicz Świrski of Wilno district, Malcher Snowski the magistrate of Nowogródek, tenure-holder of Kurzeniec from the Nowogródek district; Paweł Ostrowicki, the envoys from the Oszmiana districts, Aleksander Wahanowski, Jan Pałuski the tenure-holder of Niemonojcke, the marshals. Scribes to His Royal Majesty: Michajło Haraburda the tenure-holder of Świsłocz, Bazilius Drzewiński, Maciej Sawicki the starost of Mielnik, guard of Drohiczyn, Stanisław Naruszewicz tsivun of Wilno.

And we, the envoys of the lands and district of this famous state, the Grand Duchy of Lithuania, delegated to this joint Sejm from the lands and districts under complete power: from the Voivodeship of Wilno, together with the above-designated marshal the Reverend Jan Swirski, the Reverend Malcher Matuszewicz Gedrojć; of the Voivodeship of Troki, Andrzej Dzierzko the chamberlain; Kasper Rajecki the standard-bearer for the land of Troky & Michajło Wrona; from the land of Samogitia, Mikołaj Stankiewicz Bielewicz the chamberlain of the land of Samogitia, tsivun of Ojragola [Ejragoła]; Iwan Ilgowski the tsivun of Wieswieńsk & tsivun of the same land of Samogitia, Jan Gradowski; from the land of Smolensk, Fiedor Kopeć & Jan Skirmont; from the voivodeship of Nowogródek, together with the above-mentioned marshal Malcher Snowski, Andrzej Iwanowicz, secretary to His Royal Majesty, chamberlain of Nowogródek; from the Voivodeship of Witebsk, Andrzej Kisiel the  horodniczy  of Witebsk & Tymofei Hurko the deputy-judge of Witebsk; from the Voivodeship of Beresteczko, Dominik Pac the chamberlain of Brest, Adam Pociej the scribe of the land of Brest; from the Voivodeship of Mścisław [Mstislav], Isaj Szczołkan & Hreory Makarowski; from the Voivodeship of Minsk, Wasilej Rahoza the court standard-bearer of the Grand Duchy of Lithuania & Andrzej Stankiewicz.

And, from the districts belonging toward these voivodeships, from the Voivodeship of Wilno, from the District of Oszmiana, with the afore-named marshall Paweł Ostrowicki, Stanisław Stanisławowicz the landed judge of Oszmiana; from the District of Wiłkomierz, Mikołaj Koncza, Krzysztof Razmysowicz; from the District of Lida, Szadzibor Dowgird & Szczęsny Augustynowicz Huba, and from the Voivodeship of Troki, from the District of Grodno, the Reverend Iwan Masalski the judge of the land in Grodno & Jan Klukowski; from the District of Kowno, Andrzej Ilgowski the tsivun of Twer & Kasper Giedroić; from the Voievodeship of Nowogródek, the District of Słonim, Michajło Sokołowski the judge of Słonim & Maciej Jacynicz; from the District of Wołkowysk, Jeronim Pukszta the standard-bearer of Wołkowysk & Piotr Skrobott, from the Voievodeship of Witebsk, from the District of Orsza, Bogusz Alekieiowicz Skołko the standard-bearer of Orsza & Fiodor Woropaj [Fyodor Voropai]; from the Voievodeship of Beresteczko, from the District of Pinsk, Stanisław Szyrma the wojski of Pinsk, Iwan Domanowicz the deputy-judge of Pinsk; from the District of Mozyrz, Fiedor Lenkowicz & Jan Kłopot; from the Voievodeship of Minsk, from the District of Rzeczyca, Andrzej Chalecki the landed scribe of Rzeczyca & Izmajło Zienkowicz.
 
And all the other noble-men, citizens of the Grand Duchy of Lithuania, being here in Lublin as well as not-being, the desire and will of whom all for all these below-described things is however well known to us from the district sejmiki [dietines] that have preceded this General Sejm of Lublin, thus as if the names of all of them were found here, along with their seals . And thereafter, also, from Wilno, the capital of the Grand Duchy of Lithuania, the envoys: Franc Stanisławowicz Durnik, Fiedor Jackowicz Wielkowicz the Burgomasters & Hieronim Opachowski the scribe of the city of Wilno.

1. We do, by means of this letter of ours, betoken to all the people, being presently and in thereafter, those ones to whose attention this our letter shall have arrived, that we, with our obligation against our fatherland the Grand Duchy of Lithuania permanently presenting itself to us, whereto we ought to provide with all of the righteousness, pride & glory, common benefit, and most-of-all, strengthening against peril, internal and external alike, having regard to, and with our eyes fixed upon, the glorious, and very due to the dual nation, association and community as made yore by its ancestors with the citizens of the entire Polish Crown of that time, for time eternal and upon common consent done in written form, and strengthened by letters, seals, oaths, honours of both parties, and wielded for some considerable time by gentleness and sedateness of the both parties, but thereafter, rendered difficult in some measure, under the time of evil and jealousy. And so we have always thought about this, and likewise our ancestors, and have admonished our lords,  Zygmunt  of famous memory as well as the lord fortunately ruling at that time both of the nations, the Polish and Lithuanian, master  Zygmunt August, the kings of Poland, and with our requests have led them so that, out of their lordly and royal responsibility, as the superior and single lords of both of nations, they may support with their grace and suzerainty the execution and effect of common registers as well as the other laws and privileges of ours that we do have with the Crown of Poland for the association and the community with the lords and the lands of the Polish Crown from the  forefather of His Royal Majesty, also under Aleksander the King; and whatever has transgressed this community, deign they to insert into their rigour, having drawn us, with lords the councilors and the other estates of the Polish Crown, altogether into one place to deliver this same laudable cause that is beneficial to the dual nation, as this matter of union is clearly discussed by acts and constitutions and declarations and  recesses  of the Sejms.

Howbeit, with the grace of lovable God who doth love commonality and unity, and who deign to keep and specially care for kingdoms, states, and republics across the world, and likewise with the grace of our lord as well, fortunately ruling us at this time, Lord Zygmunt August, Polish king, etc., as named afore, this is what we finally established, upon our sincere solicitation, that, primarily, at Warsaw, at the Sejm composed in the year one-thousand five-hundred and sixty-three, and thereafter, in Parczew of the year one-thousand five-hundred and sixty-four, having arrived thereat with the estates of the Crown, have we made quite considerable an introduction to improve this very unification and this partly infringed union, by reconciling amongst us, from both sides, and confirming the articles belonging to the union.
 
Which articles, whilst they could not be secured there for that time by means of our registers with the Crown states, owing to the shortness of time and owing to the other and more impelling needs of the Commonwealth of the dual nation, now, therefore, of this time less restrained, having arrived all unto this common Sejm in Lublin on the twenty-third day of the month of December, in the past year one thousand five-hundred sixty-eight, composed by His Royal Majesty, under permission of both the Polish and Lithuanian councils and hitherto uniformly wielded and continued, those are the treaties and persuasions, below described, that we have made betwixt ourselves, which we, with the grace of God, have brought to this end and to this conclusion, upon concordant and uniform permission from both parties, and upon common record-compiling, derogating the recess of Warsaw or any other privilege as to nothing at all. Of which, eternal glory be to God, the only One in the Trinity, and thanks immortal to the King, His Majesty, of the grace of God the lord, King Zygmunt August, also to the respectable Crown of Poland and the Grand Duchy of Lithuania glory be and pride for time perpetual.
 
2. Firstly, that, although there have been the old records of friendship and alliance rendering the growth and improvement of the Commonwealth, and thus of the Polish Crown and the Grand Duchy of Lithuania, etc.; nevertheless, since there can be seen somewhat of a trusting appearance in them that is different from good and sincere brotherhood, and therefore, for a stronger coupling of the common and reciprocal fraternal love and to the eternal defence of the communal and undoubted fraternal faith of both countries for time eternal to the glory of God, to the worthy fame of His Royal Majesty with eternal recognition and of these same and both respectable nations, Polish and Lithuanian, and also to the perpetual extension of the immeasurable and ever-lasting honour, glory, adornment, strengthened honesty, respectability and majesty, have they renewed those old alliances and reconsidered and inferred in all this as below described.

3. That the Kingdom of Poland and the Grand Duchy of Lithuania are already one inseparable and undifferentiated body; and hence an undifferentiated and single, shared Commonwealth of two states and nations has risen up and joined together as one people.
 
4. And with this dual nation, so it may have for time eternal one head, one lord, and one common king commanding, who shall be elected by the joint votes by Poles and Lithuanians, the place of election to be within Poland, and thereafter anointed for the Kingdom of Poland and crowned in Kraków. The election of whom according to  Aleksander’s privilege  is not to be impaired or hindered by the absence of either party, for the councils and all the estates of the Polish Crown and the Grand Duchy of Lithuania are to be summoned obligatorily  et ex debito.
 
5. The electing and elevating of the Lithuanian Grand Dux, which hitherto occurred separately in Lithuania, so it may terminate in the manner that none sign or else no parity occur or signify thereafter of which elevation or inauguration of a Grand Dux of Lithuania. And since the title of Grand Duke of Lithuania and the offices shall remain, then at the election and the crowning he is to be proclaimed also King of Poland and, this same one, Grand Dux of Lithuania, Ruthenia, Prussia, Mazovia, Samogitia, Kiev, Volhynia, Podlachia, and Livonia.
6. The succession of His Royal Majesty naturalis et haereditaria, should it serve His Royal Majesty and anybody and for any reason in the Lithuanian Duchy, is not ever more to obstruct, for time eternal, this conjoining and consolidation of both nations and the common election of one lord, which His Royal Majesty hath relinquished for time perpetual to the Crown, having no doubt in this and securing this thing also for himself that we strip neither His Royal Majesty himself nor [his] own progeny, should God the Lord ever deign to give one to His Royal Majesty, but that it may have the provision from the Commonwealth as righteous and appropriate with their estate, unless it be taken over unto the kingdom, and still perpetrating no Crown dismembracio, of which it is sufficiently described and secured in the declaration by His Royal Majesty and in the recess of the General Sejm of Warsaw.
 
7. And, upon the coronation of a new king the laws, privileges, and freedoms of all the subjects of both nations and states so conjoined are to be sworn by the crowned king and forthwith confirmed upon one letter and in the same words for time eternal.
 
8. The sejms and councils this dual nation is to always have common and of the Crown, under the king of Poland, their lord, the lords to sit amidst the lords in their own person like deputies amidst deputies, and deliberate about the common needs at sejms as well as without sejms, in Poland and in Lithuania.

9. Also, that one of the parties be of advice and assistance to the other, and His Royal Majesty preserve the rights and privileges, to all the lands and nations, of the Crown of Poland and of the Grand Duchy of Lithuania, and the lands thereto belonging, the privileges and rights as granted by letter of any of the sorts by all of the ancestors of His Royal Majesty and from His Royal Majesty himself, from time of yore and from the conception of the union, as granted to all and sundry and to everybody separately, by whatever means, and the freedoms, honours, prerogatives, all the offices of the dual nation, entire and unaffected, all the rights, judgements, splendours, ducal estates, and noble families of the aforesaid nations, judicial resolutions from time of yore until this time for each of the estates to be preserved strongly and unaffectedly.
10. The oaths of the councils, dignitaries, officials, starosts of the Lithuanian nation, and of people of the excellent houses who would have made the same, are to remain in their power, as we have also preserved for ourselves in community through privileges as well as by common writing-down at the common Warsaw Sejm, the exposition being that all such oaths are to afterwards be made to the crowned king and to the Crown of Poland. Also with regard to keeping the oaths of common scripts, they are to be preserved and safeguarded, according to Alexander’s privilege.
 
11. Also, in all adversities, by common assistance we, the prelates, dukes, councils, barons, and all the estates of the dual nation shall help one another with all our powers and potentials, as it may appear to the common council as salutary and required, comprehending things fortunate and adverse to be common and loyally helping each other. Nor, according to the common concord of Warsaw, are any foedera aut pacta or collusions and alliances with outside nations to be made or established, and no envoys likewise are to be sent in matters of importance to alien domains, unless upon the knowledge and common counsel of both the nations, lest alliances or constitutings be made with any of the nations that have proved detrimental to any of the parties – these are no more to be upheld.

12. The currency in Poland as well as in Lithuania is to be, upon the common counsel, uniformis et aequalis in pondere et grano et numero petiarum et inscriptione monetae, which His Royal Majesty is to render effective, and so shall the descendants of His Royal Majesty.

13. The custom-duties, all tolls in Poland and Lithuania, of land and water, called by whatever name, royal as well as nobles’, clergy’s or municipal, His Royal Majesty deigns to abolish, so that no customs’ duty ex nunc be collected thereafter for time eternal from clergymen, from secular people of the noble estate, nor from their subjects, on things of any sort of their own labour or subsistence, not covering the merchant tolls or colluding with merchants to the detriment and suppression of long-standing ordinary royal duties, in Poland as well as in Lithuania.
14. All the statutes and acts, any of these and for any reason established and enacted for any reason whatsoever against the Polish nation in Lithuania around the acquisition and lease of property in Lithuania by a Pole, in whichever way anybody would have obtained or be obtaining the same, be it after the wife or based upon the service or by the purchasing, donating custom, exchange, and acquisition of whichever sort, according to the common custom and law, all of these statutes so they have no validity as ones being contrary to the law, justice, and also to the common fraternal love and union, and communal bond, but so that a Pole in Lithuania and, likewise, a Lithuanian in Poland, may always obtain property and hold it in accord with the law where the property lies, by means of every legitimate habit.

15. And as regards the other articles of the privilege of Alexander the King, which have not as yet been declared at the Warsaw Sejm by a declaration from His Majesty the King or by means of common accord, but have been suspended, by common adjournment from the Sejm of Warsaw, toward this present General Sejm of Lublin: all of those as they are described in the privileges and in the common recording, and lastly, in the privilege of Alexander and the one given previously here in Lublin by His Majesty the King in this matter of a union, are to remain in complete validity for times eternal, and this however being appended for better explanation that the Grand Duchy of Lithuania is to retain the title and all of dignities and offices and worthiness of the estates, in accordance with the description in King Alexander’s privilege, entirely and unaffectedly, for this causes no distraction or disruption of unity or of our communality.

16. There shall be no other separate sejms that His Majesty the King may convene for the estates of the Crown and of Lithuania from this time forward. Rather, common diets shall he always compose from this dual nation as a single body in Poland, wherever it should appear the most appropriate to His Majesty the King and to the councils of the Crown and Lithuania.
 
17. The dignitaries and the offices, in the case that some of them are vacant or shall thereafter be vacant in the Grand Duchy of Lithuania, are not to be given by His Majesty the King to anyone until [he] first has made an oath to His Royal Majesty and to His descendants, the crowned Polish kings, and to this inseparable body, the Crown of Poland.
18. We moreover sufficiently provide and foreswear the estates and persons of the Grand Duchy of Lithuania that the compulsory enforcement of dues of ourselves and of our descendants, not only according to the statute of Alexander the king but either not in accord with any other privileges, letters, constitutions, or sejm resolutions rendered, given, adopted in the Crown of Poland, any of those passed with respect the goods of the table [i.e. the mensæ regæ] of His Royal Majesty in the Grand Duchy of Lithuania, distributed to whomsoever by all the ancestors of His Royal Majesty and by His Royal Majesty himself since the commencement of the union in the Grand Duchy of Lithuania, afflicting it be not, with none of the estates, but all the rights, privileges given until these times by all the ancestors of His Royal Majesty and of His Royal Majesty himself since the commencement of the union in the Grand Duchy of Lithuania to the nations Lithuanian, Ruthenian, Samogitian, and to other nations and citizens of the Grand Duchy of Lithuania and also to the lands, poviats, families and persons, remain entire, complete, and unaffected in nothing, also the perpetualities [i.e. perpetual usufructs], feuds or feoffs, frymarks [i.e., barter deals], exchanges, annuities, pledges of any sort as made at a sejm or without a sejm, according to each privilege, are to be wielded in time eternal, with no habit or explication adducting these in no doubt whatsoever. Also, likewise the conferring unto dignitaries, offices, which from time of yore and in deed have been vested upon them, liens and sums of any kind are to be retained in their entire law, without them being ought to re-assign any of the parts of their ordinary gains, named by whichever custom, elsewhere and for any other purpose save for their present wielding and privileges or letters as wielded up to that time.
 
And whoever of his ancestors, not having the letters indicating that he keep the lands and every possession called by any name whatsoever, be still alive, such a one such property is to keep perpetually without the letters, like for the letters, according to the Lithuanian statute old and new and the old habits. And thereby, the lords of the council and all the estates, deputies of all the lands do under this present provision conclude for themselves and their descendants the power of establishing and renewing by any shape whatsoever such recollections and filing of execution, of any invention for the services and other wealths of yore.
And, since from this time onward the distribution of the goods of the table is to cease in the Grand Duchy of Lithuania, nevertheless the properties, whichsoever of the ducal, noble, and lordly houses shall thereafter be vested unto the table of His Royal Majesty, then these such properties shall His Royal Majesty according to his will and his royal grace distribute to the peoples of the Polish as well as the Lithuanian noble nation, so that the landed martial service may thereby remain undiminished. Also in the recuperation from the Muscovite enemy of the castles, properties, possessions, and goods of all sorts shall His Royal Majesty return to those whose fatherland and possessions they had been previously, prior to their attainment from the foe. And if something has been given to somebody in this lieu, this shall be returned to the table of His Majesty the King.
 
19. All of which articles we the prelates and lords of the council, dukes, landed deputies, and all of the other estates of the Grand Duchy of Lithuania, knowing them be commendable, needful, and beneficial to this dual nation, of the Crown of Poland and the Grand Duchy of Lithuania alike, these already being one shared and inseparable Commonwealth, and written-down in this fashion upon our common permission with the estates of this famous Polish Crown, content and with good will and good fraternal inclination and love to the prelates, lords of the council, landed deputies, as well as all of the other estates and persons of the Crown, do by this letter of ours, for time eternal, on our part afford and the same do ensure, confirm, and strengthen with the seals, oaths, the righteousnesses of ours and of all of our progeny, with the condition and confirmation such as befits us with the largest and strongest of the persons, or of our places and offices, by means of peculiar as well as common habit, pledging and promising before God the good Lord, with the honest, noble, and Christian word of ours, that all whatever has been herein written we shall know, keep, and wield, and fulfill, ourselves and with our posterity, for eternal time without any stratagems, and without adducting anything of those forever into any doubt or variation, nor distracting ourselves, also, in nothing from this unity into which we have bound ourselves with the nation of this famous Crown of Poland in accord with the description of this present letter of ours and the articles as binding and explained in this letter in time eternal and everlasting, as also given to us by the Polish lords.
Which our common registers His Majesty the King, destined as our superior lord, has deigned to confirm by his royal authority. And should either of the parties be unwilling to keep the privileges and registers of commonality as rendered betwixt these two nations, for us or for themselves, or one separate be unwilling to so keep, then against such a party and each one separately like against a foe of ours and of the common nations we shall rise with our progeny beside our lord, the Polish King. To all of which do we oblige ourselves and our progeny under our oath always to do and fulfill, to strongly wield in all effect.

20. And all these things herein resolved and secured are not to ever be infringed or altered, be it by His Royal Majesty, or the lords of the council, all of the other estates and landed envoys of the dual nation, under common permission or individually from any of the parties or sides, whatsoever, but shall instead be preserved eternal, entire, and strong.

And to a better testimony and perpetual memory of the things above described, we the aforesaid prelates and the lords of the council, spiritual as well as secular, the dukes, we the landed deputies and the other estates being represented at this general and common Sejm of Lublin, have suspended our seals from this letter. Written and done at this same common Sejm of Lublin, on the first day of the month of July, in the year of our Lord one-thousand five-hundred sixty-nine.
 
 
Translated © by Tristan Korecki, Philip Earl Steele
Pobierz oryginalny tekst